Zoals ook uit de hadith van Gabriël1 blijkt, is de geloofsgetuigenis de eerste van de vijf zuilen van de islam. De eerste voorwaarde van de islam is dus de geloofsgetuigenis, uitgesproken als ashhadu an lā ilāha illallāh wa ashhadu anna Muḥammadan ʿabduhū wa rasūluh, of het woord van Gods eenheid, uitgesproken als lā ilāha illallāh, Muḥammadun rasūlullāh. Deze twee formules omvatten namelijk de twee betekenissen waarin de kern en de ziel van de islam besloten liggen. De eerste vertolkt de vaste overtuiging van het hart. Wie ashhadu an lā ilāha illallāh zegt en daarbij alle deeltjes van het heelal tot getuige neemt, getuigt dat God de enige, absolute Aanbedene is, de Enige Die het verdient het doel van alle streven te zijn. De tweede is het geloof in alle profeten, belichaamd in de persoon van de verheven Profeet ﷺ, dat men uitspreekt met Muḥammadun rasūlullāh of ashhadu anna Muḥammadan ʿabduhū wa rasūluh. De Profeet ﷺ is immers het rijm waarop het gedicht van het profeetschap sluit. Hij vertegenwoordigt en bevestigt de beginselen die zuiver zijn gebleven, en hij herstelt de waarden die door afdwalingen zijn aangetast. In hem komen alle woorden samen: hij heeft de munt geslagen, hij heeft het vorstelijk zegel gezet, en pas met hem is de vooruitgang van de mensheid voltooid. Hij kwam dan ook als volmaakte profeet met een volmaakte godsdienst tot de mensheid, en hij getuigde van het profeetschap van alle profeten, van Adam tot de Messias (vrede zij met hen). Dat drukken de woorden ashhadu anna Muḥammadan ʿabduhū wa rasūluh uit.
Het zijn zulke heilige woorden dat er bij God geen woord bestaat dat zwaarder weegt of meer waarde heeft. De Boodschapper van God ﷺ zei het zo: ‘Het beste gebed is dat op Arafat, en het beste wat ik en de profeten vóór mij gezegd hebben, is lā ilāha illallāh.’2
Een andere hadith, overgeleverd door Abū Dharr, luidt: ‘Ik ging eens naar de Profeet ﷺ. Hij sliep op dat moment. Toen hij wakker werd, ging ik bij hem zitten en raakten we in gesprek. Tijdens het gesprek zei hij: “Iedere dienaar die lā ilāha illallāh zegt en daarop sterft, treedt het Paradijs binnen.” Verbaasd vroeg ik: “Ook als hij overspel heeft gepleegd en gestolen?” Hij antwoordde: “Ook als hij overspel heeft gepleegd en gestolen!” Ik kon me niet inhouden en vroeg opnieuw: “Gaat hij ook binnen als hij overspel heeft gepleegd en gestolen?” Weer antwoordde de Boodschapper van God: “Ook als hij overspel heeft gepleegd en gestolen!” Dat zei hij drie keer. De vierde keer zei hij: “Hij gaat het Paradijs binnen, ook al zint het Abū Dharr niet.”’3
Voetnoten
- 1Muslim, Ṣaḥīḥ Muslim, Kitāb al-Īmān, hadith 8a. ↩
- 2Mālik, Muwaṭṭaʾ, Qurʾān 32, Ḥajj 246; ʿAbd al-Razzāq, al-Muṣannaf 4/378. Met vergelijkbare bewoordingen: al-Tirmidhī, Daʿawāt 123. ↩
- 3al-Bukhārī, Libās 24; Muslim, Īmān 154. ↩
Cibrîl hadisinde de görüldüğü gibi kelime-i şehadet, İslâm’ın beş ana esasından birincisidir. Başka bir ifadeyle İslâm’ın ilk şartı, “Eşhedü en lâ ilâhe illallah ve eşhedü enne Muhammeden abduhû ve resûluhû” diye ifade edilen kelime-i şehadet veya “Lâ ilâhe illallah Muhammedun Resûlullah” sözüyle ifade edilen kelime-i tevhitten ibarettir. Zira bu iki kavram, İslâm’ın özünü ve ruhunu barındıran iki mânâyı içermektedir. Bunlardan biri, iz’ân-ı kalbe tercüman olup kâinatın bütün zerrelerini şahit tutarak, “Eşhedü en lâ ilâhe illallah” demek suretiyle Cenâb-ı Hakk’ın, yegâne Mâbud-u mutlak, Maksud-u bi’l-İstihkak olduğuna şehadet etme; ikincisi ise “Muhammedun Resûlullah” veya “Eşhedü enne Muhammeden abduhû ve resûluhû” deyip Resûl-i Zîşân Efendimiz’in şahsında bütün peygamberlere iman etmedir. Çünkü Efendimiz (sallallâhu aleyhi ve sellem), elçilik manzumesinin kafiyesi, doğruluğu bozulmamış esasların temsilcisi ve tasdikçisi, inhiraflar neticesi bozulmuş değerlerin de tashihçisidir. Bütün sözler gelip kendisinde toplanmış, sikkeyi O basmış, turrayı O kesmiş ve insanlığın terakkisi de ancak O’nunla tamamlanmıştır. Dolayısıyla O, insanlığa kâmil bir dinle, kâmil bir peygamber olarak gelmiş ve Hz. Âdem’den Hz. Mesih’e kadar bütün peygamberlerin peygamberliğine şahitlik etmiştir. İşte, “Eşhedü enne Muhammeden abduhû ve resûluhû” sözü bunu ifade eder.
Bu ikisi öyle kutsî kelimelerdir ki, Allah nazarında onlardan daha ağır, daha değerli bir söz yoktur. Allah Resûlü (sallallâhu aleyhi ve sellem), bunu, “Duaların en faziletlisi Arafat’ta yapılanı; ben ve benden evvel peygamberlerin söylediği sözlerin en faziletlisi de ‘La ilâhe illallah’tır.”[1] sözleriyle ifade etmiştir.
Hz. Ebû Zerr’in rivayet ettiği bir başka hadis ise şöyledir: “Bir seferinde Efendimiz’in (sallallâhu aleyhi ve sellem) yanına uğramıştım. O sırada uyuyordu. Uyanınca yanına oturdum ve konuşmaya başladık. Konuşmamız sırasında, ‘La ilâhe illallah deyip sonra da bu söz üzerine ölen her kul Cennet’e girer.’ buyurdular. Ben hayretle, ‘Zina etse ve hırsızlık yapsa da mı?’ diye sordum. Cevaben, ‘Evet, zina etse ve hırsızlık yapsa da!’ dedi. Ben dayanamayıp tekrar, ‘Zina etse, hırsızlık yapsa da mı girer?’ dedim. Resûlullah yine, ‘(Evet), zina etse de hırsızlık yapsa da!’ cevabını verdi. Bu sözünü üç defa tekrar etmişti. Dördüncü seferinde, ‘Ebû Zer istemese de Cennet’e girecektir.’ buyurdular.”[2]